Opona pneumatyczna – zewnętrzna część koła o przekroju otwartym, nakładana na felgę lub obręcz. Jest odpowiedzialna za kontakt pojazdu z podłożem, przenoszenie napędu oraz podstawową amortyzację w czasie jazdy.

Spis treści

Historia

Budowa opony

Bieżnik

Bieżnik jest to część opony, która wchodzi w kontakt z nawierzchnią i odpowiada za jej przyczepność do nawierzchni. W zależności od przeznaczenia opony, bieżnik może mieć różny kształt (tzw. rzeźba bieżnika), głębokość i twardość.

Osnowa

Osnowa składa się z wielu warstw kordu, ułożonych pod różnymi kątami w zależności od rodzaju konstrukcji opony. Kord może być wykonany z poliamidu, poliestru, stali, wiskozy i włókna szklanego.

Opasanie

Jest to warstwa (lub częściej warstwy) kordu ułożona obwodowo, wykonana z możliwie jak najbardziej nierozciągliwego materiału. Jej zadaniem jest usztywnienie czoła opony i zapobiegnięcie jego deformacjom pod wpływem działających sił.

Stopka

Stopka (inaczej kołnierz) to część opony stykającej się z obręczą (inaczej zwaną też felgą). W jej skład wchodzą druty wzmacniające, biegnące obwodowo, mające w oponach bezdętkowych zapewnić szczelne i równe przyleganie opony do obręczy. W niektórych konstrukcjach opon druty wzmacniające wykonuje się z kewlaru.

Rodzaje opon

Podział ze względu na kształt bieżnika

Podział ze względu na budowę wewnętrzną

Opona diagonalna

W oponie diagonalnej cała osnowa opony składa się kilku warstw tkanin ułożonych na przemian w dwóch kierunkach, pod różnym kątem, lecz zawsze mniejszym niż 90°. Liczba warstw zależy od wielkości i obciążenia na jakie projektowano oponę. Konstrukcja ta pozwala na rezygnację z zastosowania opasania, lecz go nie wyklucza. Opona diagonalna z opasaniem nazywana jest oponą opasaną.
Zalety (w stosunku do opon radialnych):

Wady (w stosunku do opon radialnych):

Opona radialna (promieniowa)

W oponie radialnej osnowa ułożona jest promieniowo (radialnie – stąd nazwa), czyli pod kątem 90°. Dla jej wzmocnienia stosuje się warstwy opasania. Takie ułożenie osnowy powoduje większą elastyczność boku opony a warstwy opasania zapewniają usztywnienie bieżnika, co odpowiednio poprawia zachowanie się podczas jazdy po łuku i zwiększa powierzchnię styku opony z nawierzchnią.
Zalety (w stosunku do opon diagonalnych):

Wady (w stosunku do opon diagonalnych):

Opona dętkowa

Opona dętkowa, opatentowana przez firmę Michelin w 1930 roku, to opona w której za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia odpowiedzialna jest dętka. Oponę dętkową oznacza się TT (z ang.: Tube Type).

Opona bezdętkowa

Opona bezdętkowa, to opona w której za utrzymanie odpowiedniego ciśnienia odpowiedzialna jest sama opona. Szczelność pomiędzy oponą a obręczą zapewnia odpowiednio wzmocniona stopka. Oponę bezdętkową oznacza się TL (z ang.: Tube-less).

Oznaczenia opon samochodowych

Na boku opony znajduje się szereg różnych oznaczeń, które mówią o szeregu jej cech. Do najważniejszych oznaczeń istotnych z punktu widzenia użytkownika można zaliczyć:

Rozmiar opony samochodowej

Istnieje jeden rodzaj oznaczania rozmiaru opony, lecz czasem wymiary podawane są w milimetrach a czasem w calach.
Przykładowo oznaczenie: 175/70 R 14 T czytamy następująco:

Inne oznaczenie (stosowane głównie do oznaczania opon do aut ciężarowych i ciągników) może wyglądać następująco: 6.00-16 a oznacza:

Brak oznaczenia profilu zazwyczaj oznacza, że opona ma standardowy profil wynoszący 80% jej szerokości. Wszystkie opony o wartości profilu niższej od 80 są uznawane za opony niskoprofilowe. W przypadku współczesnych samochodów osobowych za standardowy zwykło się przyjmować profil 70 ze względu na jego powszechność.

Tabela kodów dopuszczalnych prędkości Kod prędkość (km/h) Kod prędkość (km/h) Kod prędkość (km/h) Kod prędkość (km/h) Kod prędkość (km/h) A1 5 E 70 L 120 R 170 V 240 A8 40 F 80 M 130 S 180 W 270 B 50 G 90 N 140 T 190 Y 300 C 60 J 100 P 150 U 200 VR powyżej 210 D 65 K 110 Q 160 H 210 ZR powyżej 240

W dzisiejszych czasach rzadko stosuje się indeksy niższe niż P, dlatego poza indeksami prędkości, po oznaczeniu średnicy osadzenia stosuje się też inne oznaczenia, przy użyciu pierwszych liter alfabetu. I tak na przykład w oznaczeniu 185 R14 C ostatnia litera oznacza samochód dostawczy (z ang.: commercial).

Przeznaczenie opony

Opony dzielimy na letnie i zimowe, oznaczane często M+S czyli błotno-śniegowe (z ang.: mud & snow). Różnią się one między sobą budową bieżnika i miękkością mieszanki gumowej.

Data produkcji

Data produkcji opony składa się z czterech cyfr, z których dwie pierwsze oznaczają tydzień roku, a dwie pozostałe rok produkcji. Jest to o tyle istotne, że przeterminowane opony nie powinny być użytkowane ze względu na bezpieczeństwo podróżnych.

Oznaczenia dodatkowe

Producenci opon, zamieszczają na oponach również informacje dotyczące ich poprawnego zamontowania na feldze. Mimo iż produkcja opon, jest w obecnych czasach skomplikowanym ciągiem produkcyjnym, opony nie są pozbawione wad. Opony nie są idealnie wyważone i nie są idealnym okręgiem. Bridgestone używa następujących oznaczeń[1]:

Różni producenci używają różnych oznaczeń. Kolory użyte przez Bridgestona, u innych producentów, mogą oznaczać co innego.

Oznaczenia opon rowerowych

Rozmiary opon tradycyjnie podaje się w calach. Zwykle na bocznej ściance opony znajdują się napis w rodzaju "A x B" – A oznacza tu średnicę obręczy do której pasuje dana dętka (typowe wymiary do rowerów "dorosłych" to 18, 20, 24, 26 i 28 cali) a B to grubość opony – czyli przybliżona średnica jej przekroju poprzecznego po pełnym napompowaniu (od 0.75 do 3.0 cala – najbardziej typowe wymiary to 0.75, 1, 1.25, 1.5, 1.75, 1.9, 2.0, 2.1, 2.125, 2.25, 2.5, 3.0).

W oponach szosowych często stosuje oznaczenia francuskie zamiast calowych – odpowiednikiem opony 28x0,75 (najbardziej typowego rozmiaru szosowego) jest tu rozmiar 700x20C.

Uwagi dotyczące stosowania opon w kolarstwie

Coraz częściej zastosowanie znajdują opony bezdętkowe. Wymagają one wprawdzie specjalnych obręczy i opon, ale ze względu na brak dętki masa całego zestawu może być mniejsza. Jednak w praktyce różnice są niewielkie ponieważ obręcze i opony bezdętkowe są cięższe od dętkowych.

Firmy produkujące opony

Przypisy

  1. ↑ informacje ze strony bridgestonetrucktires.com . [dostęp 2008-10-30].